25-04-1968

Cũng vẫn là những tin buồn, trên đường đi học ở tỉnh về, đoàn cán bộ của

Đức Phổ bị địch tập kích nghe nói có hy sinh một số. Nghĩa cũng đi trong số

đó, chẳng hiểu em mình có làm sao không? Em mình xông xáo dũng cảm, dễ

có khả năng đi đầu bám đường lắm. Em ơi! Nếu em có làm sao thì chị biết

nói gì nữa hở em? Chị sẽ khóc ròng bao đêm vắng hay là nước mắt khô lại

thành ngọn lửa thù rực cháy trong tim chị? Mấy ngày này chị vẫn mong em

về thăm bây giờ!...



26-04-1968

Nhận một lá thư từ H8 gửi về, không phải thử của M. mà là của anh Tâm.

Đọc thử chỉ thấy buồn vô hạn. Những ngày qua đã lùi vào dĩ vẵng lẩu rồi, xa

rồi, còn khơi lại làm gi nửa hở anh Tâm? Anh thương em nhưng vô tình làm

em đau khổ? Anh báo tin rẳng M. đang đau yếu, anh nói rằng anh hiểu em,

thương em nhưng thực ra anh có hiểu em đâu? Anh chưa hiểu hết lòng tự ái

của một cô gái xuất phát từ tầng lớp học sinh như em sao? Còn nếu đã hiểu

thì … tốt hơn hết là hãy nói với em về những điều cần thiết trước mắt: công

tác tốt, cảnh giác tốt. Vậy thôi?



30-04-1968

Vẫn buồn ư Th.? Mấy ca thương nặng tưởng không sống nổi hôm nay đã ổn

định cả rồi, những nụ cười trên khuôn mặt còn xanh mướt vì mất máu chẳng

làm Th. vui đó sao? Những lời khen ngợi về thành tích điều trị và tổ chức của

bệnh xá trong tháng qua đã chẳng làm Th. vui đó sao? Vậy mà vẫn cứ buồn.

Nỗi buồn thâm sâu trong lòng mình như những giọt mưa thắm sâu trong lòng

đất của những ngày mưa dài rả rích này. Muốn tìm lấy những niềm vui vô tư

nhưng không sao tìm đươc, bộ ào mình đã hằn những nếp nhăn suy nghĩ rồi,

có cách nào xoá mờ được đâu. Có chăng chỉ làm được điều đó nên bây giờ

chỉ có một yêu cầu: điểu trị cho bệnh nhân khỏi, xây dựng bệnh xá cho tốt. Ôi

sao mình lại sinh ra làm một đứa con gái giàu mơ ước yêu thương đòi hỏi với

cuộc đời quá nhiều như vậy?

Hoàn cảnh của mình là sự ao ước của bao nhiêu người: gia đình êm ấm đầy

đủ, bản thân đã và đang có điều kiện tiến bộ, được công tác hợp khả năng,

được chiều chuộng… Vậy thì có phải tại mình quá đòi hỏi hay không? Hãy trả

lời đi hở cô Thuỳ khó tính và bướng bỉnh!

15-04-1968

Không khí im lặng của buổi trưa trùm lấy khu rừng, nghe San đau mình lên

thăm anh. Cả phòng cùng đang yên ngủ, kể cả người bệnh nhân mình định

thăm. Không muốn làm thức giấc San mình rón rén trở ra nhưng tiếng San

khẽ rên làm mình trỏ lại, anh cười bẽn lẽn với mình, anh không đau nhưng có

lẽ muốn gặp mình. Cả ngày hôm nay mình bận, câu chuyện không phải là

chuyện bệnh tật mà anh lại hỏi: “Hôm nay đúng là ngày chị về Đức Phổ phải

không?”

- Vừa tròn một năm San à!

Mình tra lời mà không khỏi ngạc nhiên vì câu hỏi của San, muốn ngồi nói

chuyện với San vì cả một năm qua, một năm chiến đấu gian lao vất vả nhưng

rất đáng tự hào trên mảnh đất quê San nhưng mình cảm thấy khó nói. Có

nghĩa lý gì đâu những việc mình làm so với San, với tất cả bà con Đức Phổ

đã kiên cường chiến đấu suốt hai mươi năm ròng. Còn nói với San về nỗi

nhớ thương với gia đình trong những ngày xa cách lại càng vô lý hơn. Sang

chỉ còn một người mẹ già, mẹ San đã đồng ý cho người con duy nhất của bà

đi bộ đội. Cha San chết từ lúc mẹ anh mới 22 tuổi đầu, người vợ trẻ ấy đã hy

sinh cả tuổi xuân của mình ở vậy nuôi San cho đến khi anh được 19 tuổi thì

cho anh đi bộ đội. Năm năm qua vào sinh ra tử San vẫn còn sống, vừa mới

cách đây một tháng địch tập kích vào vị trí; San đã thoát khỏi nanh vuốt của

kẻ thù, gần mười lăm đồng chí của anh hy sinh. Chỉ một xíu nữa thôi, có khó

khăn gì đâu, San cũng đã ngã xuống dưới chân hòn núi Cửa ấy rồi. Lúc đó

dù mẹ San có khi còn nước mắt cũng không bao giờ có được một đứa con

như San nữa. Vậy mà hôm nay San đến đây với mình có lẽ nào mình lại để

thần chết cướp đi người con yêu quý của một bà mẹ đang lo âu, hy vọng tất

cả vì đứa con duy nhất ấy. Không bao giờ đâu! Mình sẽ phải cố hết sức mình

vì San cũng như vì tất cả những người bệnh nhân! Đó chẳng là niềm tự hào

của một người thầy thuốc đó sao?

Nhận thư và quà của Vân, thương Vân làm sao. Cuộc đời Vân sao đủ mọi

đắng cay, những đắng cay mà một người như Vân lẽ ra không bao giờ phải

chịu.Vân sống giầu lòng vị tha, giàu niềm hi vọng, giàu tình cảm. Phải đền

đáp cho Vân những điều đó chứ, cớ sao cuộc đời cứ giành cho Vân toàn

những sự rủi ro? Đã thấy được điều đó mình phải có trách nhiệm. Phải đem

lại cho Vân niềm vui, tin tưởng bằng những hành động cụ thể.



17-04-1968

Chia tay anh Kỳ và chị Phượng. Sống với nhau cả một năm tròn hôm nay

mình mới hiểu hết tình thương của những người thân thiết đó.

Đêm đã khuya sau buổi liên hoan anh Kỳ sang phòng mình chơi. Hai anh em

chẳng biết nói gì, quyển vở để trước mặt, cây bút cầm trong tay mà những

dòng chữ dưới ngòi viết đều vô nghĩa. Thời gian còn rất ít anh cần nói cần

viết những chuyện quan trọng. Vậy mà sao anh làm thinh hở anh. Phải chăng

anh muốn nói với em bằng đôi mắt đỏ vì thức khuya bao đêm ròng, bặng nụ

cười buồn rười rượi trên khuôn mặt gầy ốm của anh không? Anh ôm mình

trong đôi tay mảnh khảnh, hành động đó rất bình thường với anh nhưng hôm

nay sao làm mình cảm động. Trưa nay anh đi rồi, tiễn anh ra đến suối mình

bần thần trở về thấy mảnh giấy lưu niệm anh gửi cho Liên, mấy dòng chữ

ngắn ngủi. Trong đó anh có dặn: “Em và Trâm phải thương nhau CHÂN

THẬT. Trâm vào đây xa gia dình chỉ có bạn bè” Anh Kỳ ơi, cảm ơn anh, em

không bao giờ quên tấm tình của anh đối với em đâu!

Và buổi cuối cùng nằm trong cánh tay của chị Phượng, nghe những lời dặn

lại mình lặng yên không nói, những giọt nước mắt âm ấm chảy dài trên mặt

mình và rơi sang mặt chị, chị ơi! Đến hôm nay em vẫn chưa là một Đảng

viên, buồn đến vô cùng.



22-04-1968

Hường ơi! Hường đã chết rồi sao, mình nghe tin mà bàng hoàng như trong

cơn ác mộng. Bao giờ cho hết nhưng nỗi đau xót này – nay một người ngã

xuống, mai lại một người ngã xuống. Xương máu đã chết cao như ngọn núi

căm thù sừng sững trước mắt chúng ta – Bao giờ! Bao giờ và bao giờ hỡi

các đồng chí? Bao giờ mới đuổi hết lũ quân uống máu người không tanh ấy

khỏi đất nước chúng ta.

Vậy là hết, những đêm dài rì rầm tâm sự bên nhau không bao giờ có nữa.

Bên tai mình còn nghe rõ giọng Hường trầm trầm tình cảm, Hường khen ngợi

động viên mình, ca ngợi mối tình thuỷ chung của mình. Vậy là hết, những

buổi sáng cùng nhau tắm dưới suối nước, cùng nhau ăn một chén chè. Mình

bỗng nhớ một hôm nào gặp Hường bên bờ suối ở Nghĩa Hành. Hường ôm

mình trong tay hôn lên mái tóc lên má mình và cả hai cung rưng rưng nước

mắt.

Nhìn chú Công vẫn bình thản không hay biết gì về tin sét đánh ấy mình xót xa

như ai xát muối trong ruột - mất một đứa con như Hường còn đau hơn mất

cả một khúc ruột. Chú ơi, hãy nén đau thương lại đi chú, nếu như chú biết tin

này! Và anh Quang- người con trai đã thuỷ chung chờ đợi Hường trong bao

nhiêu năm nay cũng không bao giờ thực hiện được mơ ước nữa, Hường của

anh đã vĩnh viễn nằm yên dưới đất quê hương anh rồi.

Một ngày mệt nhọc vô cùng – ba ca thương nặng vào một lúc - suốt một ngày

đứng bên bàn mổ, đầu óc căng thẳng vì những vết thương, vì tiếng khóc xé

ruột xé lòng của chú Công (cha Hường) và vì những tin buồn dồn dập.

Đường đã bị bắt sống trên đường công tác, cậu bé sôi nổi nhiệt tình ấy

không hiểu có chịu nổi những đòn tra tấn của quân thù hay không – Thương

Đường vô hạn. Lá thư viết gửi Đường vậy là chưa đến nơi, người cầm thư

đã chết và người nhận thư thì bị bắt!! Một giọn hát buồn từ đâu văng vẳng

bên tai mình “Lòng mẹ bao la như biển thái bình rạt rào. Lời ru êm ái như

dòng suối biển ngọt ngào”. Lời hát của Đường trong buổi tối hôm xưa hay là

lời than đau xót của Đường trong ngục tối lúc mà Đường nghĩ đến người mẹ

già đã suốt đời cặm cụi nuôi con, đặt tất cả niềm vui, hy vọng vào đứa con

cưng ấy không?

Biết bao nhiêu bà mẹ như mẹ Đường đã còn đau khổ khóc than đến cạn

dòng nước mắt – ôi nếu mình ngã xuống, má mình cũng sẽ như bà mẹ ấy

thôi, cũng sẽ là một bà mẹ suốt đời hy sinh vì con để rồi mãi mãi đau xót vì

con mình đã ngã xuống nơi chiến trường khói lửa mẹ ơi! Con biết nói sao khi

lòng con thương mẹ trăm nghìn triệu mà cũng đành xa mẹ ra đi. Quân thù

còn đó, bao nhiêu bà mẹ còn mất con, bao nhiêu người chồng mất vợ - đau

xót vô cùng.

08-04-1968

Mổ một ca ruột thừa trong điều kiện thiếu thốn, thuốc giảm đau chỉ còn vài

ống Novoraine nhưng người thương binh trẻ không hề kêu la một tiếng, anh

còn cười để động viên mình, nhìn nụ cười gượng trên đôi môi khô vì mệt

nhọc, mình thương anh vô cùng. Rất đau xót rằng sự nhiễm trùng trong ổ

bụng không do ruột thừa vỡ. Tìm kiếm gần một giờ đồng hồ không thấy

nguyên nhân mình đành đóng lại cho đặt dẫn lưu và đổ kháng sinh trong ổ

bụng. Nỗi băn khoăn của một người thày thuốc cộng nỗi thương xót mến

phục người thương binh ấy làm mình không thể yên long, vuốt nhẹ mái tóc

anh mình muốn nói với anh rằng: với những người như anh mà tôi không cứu

chữa được thì đó sẽ là nỗi đau xót khó mà phai đi trong cuộc đời phục vụ của

một người thày thuốc.



10-04-1968

Vậy là hết chiều nay các anh lên đường để lại cho mọi người một nỗi nhớ

mênh mông giữa khu rừng vắng vẻ. Các anh đi rồi nhưng tất cả nơi đây còn

ghi lại bóng dáng các anh: những con đường đi, những chiếc ghế ngồi chơi

xinh đẹp, những bài thơ thắm thiết yêu thương. Nghe anh Tuấn ra lệnh: “ Tất

cả ba lô lên đường! ” những chiếc ba lô vụng về may bằng những tấm bao

mỳ đã gọn gàng trên vai, mọi người còn nấn ná đứng lại trước mình bắt tay

chào mình một lần cuối. Bỗng dưng một nỗi nhớ thương kỳ lạ đối với miền

bắc trào lên trong mình như mặt song những ngày mưa lũ và … mình khóc

ròng đến nỗi không thể đáp lại lời chào của mọi người nữa. Thôi! Các anh đi

đi, hẹn một ngày gặp lại trên miền bắc thân yêu.

Suốt một đêm, một ngày lo lắng vì ca mổ của Sang, chiều nay long mình vui

sướng xiết bao khi thấy Sang ngồi dậy, nét mặt anh còn in nỗi đau đến mệt

nhọc nhưng nụ cười gượng nở trên môi. Bàn tay anh khi nắm tay mình mến

thương tin tưởng. Ơi người thương binh trẻ tuổi rất đỗi dũng cảm kia ơi, tôi

thương anh bằng một tình thương rộng rãi nhưng rất sâu xa: tình thương của

một người thầy thuốc trước bệnh nhân, tình thương của một người chị với

đứa em đau ốm (thực ra Sang bằng tuổi mình) và tình thương ấy đặc biệt

hơn với mọi người vì cộng them cả lòng mến phục.

Anh có thấy được điều đó trong cái nhìn lo âu của tôi không? Có thấy bàn tay

tôi dịu dàng đặt nhe trên vết thương, trên đôi tay xanh gầy của anh đó

không? Chúc Sang mau bình phục để trở về với đội ngũ chiến đấu, vời bà mẹ

già đang vò võ ngóng trông con từng giờ từng phút.



12-04-1968

Rừng chiều sau một cơn mưa, những là cây trong trước ánh nắng, mỏng

manh xanh gầy như bàn tay một cô gái cầm cung.

Không khí bao trầm lặng và buồn lạ lung, cả khu nhà bệnh nhân im lặng, bên

khu nhân viên cũng chỉ nghe mình tiếng Hường rì rầm trò chuyện với ai. Một

nỗi nhớ mêng mang bao trùm quanh mình, nhớ ai? nhớ ba, nhớ má, nhớ

những người vừa ra đi và … nhớ cả một người bệnh nhân đang chờ mình

đến với anh nữa. Bên trong nỗi nhớ hình như có một nỗi buồn sâu kín, thầm

lặng nhưng rất nặng nề. Dù sao vết thương long vẫn đang rỉ máu, dù mình có

muốn lấy công việc, lấy mọi nỗi nhớ khác đè lên trên, nó vẫn trỗi dậy xót xa

vô cùng. Hãy quên đi Ch. Ơi! Hãy quên di mà tìm lại niềm hy vọng mới mẻ

xanh tố trong lành hơn. Hãy lấy niềm tự hào mà quên đi sự thất vọng, con

người ấy đâu còn xứng đáng với tình yêu trong trắng chung thuỷ của Thuỳ.

Ơi những người thân yêu của tôi trên quê hương Đức Phổ này, có ai hiểu và

cảm thông hết nỗi lòng tôi chăng? Nỗi lòng tôi chăng? Nỗi lòng một cô gái

đầy ước mơ hy vọng mà không được đáp lại một cách xứng đáng!



13-04-1968

Thư từ rất nhiều, từ khắp bốn phương gửi về, cảm ơn tất cả mọi người đã

giành cho tôi những tình thương mến thiết tha. Đọc thư niềm vui chen lẫn với

nỗi buồn. Tại sao mọi người có thể giành cho mình những tình thương ấy mà

một người, một người đã được hưởng một tình yêu trong trắng chân thành,

lại không xứng đáng với mình? Buồn làm sao hở M! Mình những muốn lấy

tình thương của mọi người đền đáp cho chỗ trống của tâm hồn mà không

sao làm được. Trái tim mình vẫn cứ bướng bỉnh đập theo nhịp đọ của tuổi đôi

mươi đầy hy vọng đây thương yêu. Thôi hãy bình tĩnh lại với nhịp đập yên

bình của mặt biển những buổi chiều lặng gió đi tim ơi!



14-04-1968

Một bài thơ làm tặng cho mình, bài thơ của một thương binh đang nằm viện,

xuất phát từ lòng mến thương cảm phục đối với một người bác sỹ đã chăm

sóc anh và mọi bệnh nhân khác một cách tận tình. Anh ta tìm hiểu kỹ về mình

và viết bài thơ tặng mình. Bài thơ tràn ngập niềm mến yêu chân thành và nỗi

đau xót trước mối tình tan vỡ của mình. Anh ta nói lên những lời nói xót xa

cay đắng của một cô gái bị người yêu phụ bạc.

Đọc bài thơ… mình buồn vô hạn, không thể dấu được mình ghi ngay dưới

bài thơ đó dòng chữ “Cảm ơn trước tình thương mến của anh nhưng hình

như anh chưa hiểu Trâm. Hứa với anh rằng sẽ có lúc nào đó để anh hiểu về

một người con gái của XHCN” và mình trả lại bài thơ.

Ôi! Đây mới là điều đáng buồn nhất trong quan hệ với M. Mọi người đều

trách M. đều thương mình nhưng mình xót xa biết bao nhiêu khi thấy người

ta thương mình bằng một tình thương có cả sự thương hại nữa! Dù anh

Thiết, dù Hào, Nghinh… ai ai đi nữa đã cảm thương san sẻ với mình, mình

vẫn không muốn. Một mình mình đủ giải quyết rồi, mảnh đất tâm hồn mình

vẫn màu mỡ, vân đủ sức để gieo lên đó một mùa hoa tươi đẹp được kia mà.

Hỡi tất cả mọi người, không cần tưới lên mảnh đất ấy những giọt lệ xót

thương đâu, hoa thắm phải được tưới bằng nước mat trong lành. Mỗi ngày

tình cảm với M. càng lạt phai đi và nỗi trách móc càng lớn dần lên. Mình đã

và sẽ xa dần người bạn ấy. Anh đâu có xứng đáng với mình?